Voorwoord uit de regio Fryslan    

Beste leden,    

Het fokkerij-seizoen 2020 is een heel bijzonder seizoen geweest. Door de corona zijn veel bijeenkomsten en keuringen door het hele land en ook in Friesland gecanceld of hebben in een vereenvoudigde vorm plaatsgevonden. Aangezien wij als fokkers al een jaar eerder de beslissing nemen om merries te dekken is het moeilijk in te spelen op al deze veranderingen. Het overkomt je!  

Gelukkig hebben wij als Regio nog een 5-tal stamboekkeuringen/thuiskeuringen en IBOP’s kunnen organiseren, in juli, september en oktober en daarbij hebben we toch een behoorlijk aantal merries kunnen keuren en opnemen in het stamboek. Dank aan de organisatoren, o.a. onze onvermoeibare secretaris Feline Minkema die met veel inzet en oog voor detail deze keuringen/ibop heeft vormgegeven.    

Ook het hoofdkantoor KWPN heeft alle zeilen bijgezet om alles zoveel mogelijk door te zetten, waardoor we zelfs een prachtige NMK hebben gehad in augustus. Gelukkig zijn wij als fokkers wel wat gewend en is er volop gedekt en verwachten we zeker voor 2021 geen teruggang in het aantal veulens die geboren gaan worden.   Hoe dat dan zal gaan en hoe de (afzet)markt en keuringen volgend jaar eruit zullen zien… het is allemaal nog heel onzeker. Maar fokkers kunnen niet een jaar overslaan en dan maar zien, dus een compliment aan allen die toch hun merrie(s) gedekt hebben, ik hoop dat er veel mooie en gezonde veulens geboren zullen worden in 2021!  

Ik wens U allereerst een goede gezondheid toe met degenen die U lief zijn en hopelijk kunnen wij volgend jaar weer met z’n allen genieten van onze paardenfokkerij/sport in andere en betere omstandigheden.  

Met vriendelijke groet,  
Emmy de Jeu Voorzitter KWPN regio Fryslân
Kijkje in de keuken bij Jelke en Linda Heida

Door de Corona geen lekker bakkie en gezellig aan de tafel, maar via de mail dit interview met Linda en Jelke Heida.  
Hoe is de fokkerij ontstaan?    Jelke en Linda hadden alle twee een rijpaard merrie, Jelke de  Linda stam merrie Twiggy ( Keur / kampioen ) en Linda de Wathamin merrie Veronica ( Keur )   de over – overgroot moeder van de hengst Blue horse Zack.   Linda raakte zwanger en Jelke had geen tijd meer om te rijden vanwege het over nemen van het aannemers bedrijf. Daar ze de merries niet wilden verkopen en het beide zeer mooie merries waren besloten ze om ze in te zetten voor de fokkerij.  

Wat is jullie  meest succesvolle merriestam   De twee boven genoemde merries hebben ze jaren lang ingezet als fokmerries ( de Linda stam en de Rona stam ) en na 3 generaties met beide gefokt te hebben bleek dat de Linda stam hele fijne, mooie, correcte, werkwillige en super gezonde paarden bracht die het zowel op keuringen als in de sport heel goed deden!    Met de Rona stam wilde dit allemaal niet zo lukken. Zodoende hebben ze de Jazz merrie Orona (moeder van Blue horse Zack) als twenter verkocht en hebben ze alleen de Linda stam overgehouden. Dit heeft ze geen windeieren gelegd! Uit deze stam komen meerdere goedgekeurde hengsten en Grand Prix paarden en vele internationale paarden zowel springen als dressuur, en meer dan 30 Z paarden terwijl zejaarlijks niet meer dan één of twee veulens hebben gefokt. Wel leuk is natuurlijk dat ze de grondlegger zijn van de top hengst Zack !! Dit ook nog omdat de fam. Wildschut op het advies van Jelke en Linda Orona met Rousseau dekte!   Nog een duidelijk raadgever was dat alle fokproducten uit zowel de Linda als de Rona stam bij hun hetzelfde voer, beweging en veelal veulens met dezelfde hengst als vader kregen en dezelfde kansen kregen in de sport! Met het commentaar van de ruiters / trainers over de werkwillendheid  en kwaliteiten van de paarden was de keuze met welke stam ze verder zouden gaan geen lastige.  

Voorkeur dressuur of springen   Geen voorkeur!   De merrie Falinda ( Keur / Pref. / Prest. uit Twiggy ) had als vader Wisconsin en al haar kinderen konden zowel springen als heel goed bewegen. Falinda is dubbel Prestatie en we kunnen zeggen dat zij de echte grondlegger was voor onze stam, aldus Linda. (In die tijd was dressuur en springen nog niet gesplitst). We zien nu 4 generaties verder nog altijd duidelijke uiterlijke en innerlijke eigenschappen van haar terug !! We zien ook terug dat haar dochter Jalinda v. Dutch boy ( Keur / Pref. / Prest. / Sport / NMK / PROK ) gezorgd heeft voor veel gummy, zij is oa de moeder van het Grand Prix paard Witschge v. Ferro! Uit Jalinda hebben we jaren lang gefokt met dochters Nalinda v. Burggraaf ( Vl. Keur / Pref. / Prest. / NMK ) en met Olinda v. Voltaire ( Ster / Pref. / Prest. / Sport / PROK ).   Nalinda heeft 4 internationaal springende kinderen gegeven ( van 1.45m t/m 1.60m ) waaronder natuurlijk de bij het KWPN  goedgekeurde hengst Talan v. Concorde. Talan heeft onder 3 ruiters Grand Prix gesprongen en heel veel gewonnen en oa de finale gelopen tijdens de wereld kampioenschappen te Kentucky ! Daarbij heeft hij op de 28e plaats van de WBFSH-RANKING SPRINGEN gestaan !! Hij staat nu ter dekking bij Paul schockemöhle. Nalinda haar laatste kind is Happy Linda v. Eldorado waar Linda en Jelke het  sportgedeelte van verkocht hebben aan stal Hagenhorst maar waarvan ze nog helft als fokmerrie bezitten. Zij loopt nu in het 1.45m en heeft via ET dit jaar een hengstveulen gekregen van Hardrock Z.   Uit Olinda hebben ze de dressuurlijn overgehouden ( maar ook zij heeft 2 internationale springpaarden gebracht)  Er wordt nu ook gefokt met haar dochter Colinda ( Vl. Keur / PROK / Pref. ) v. Tuschinski en hebben ook oa haar dochter Koco Linda ( Elite / PROK / NMK)  die ingezet wordt voor de fokkerij. Koco Linda was 4e op de NMK en had voor haar IBOP 83.5 punten !   Veel mensen denken we alleen dressuurpaarden fokken maar dat is dus bepaalt niet zo, aldus een lachende Linda.  

Enkele uitschieters uit de stam zijn:  
Talan         v. Concorde     Grand Prix spr. KWPN gekeurd   Wamberto   v. Rousseau     Kampioen HK 2006.  Inter II dressuur/Kampioen 100 Dagen test Ohio. Gekeurd KWPN-NA    

Witschge    v. Ferro  5e plaats finale PAVO cup. Grand Prix Dressuur.     Cupido        v. Rhodium      Grand Prix Dressuur     Olympic Fire  v. Odermus     Kampioen HK Duitsland en gekeurd meerdere Duitse Stamboeken. 1.45m spr. Kampioen Hunterklasse USA.    

Diëgo           v. Vaillant       1.50m spr. Intern.    

Veni Vidi Vici  v. Ohorn         1.50m spr. Intern.     Happy Linda   v. Eldorado     1.45m spr. Intern.    

Tolinda          v. Indoctro     1.50m spr. Intern.   Momenteel komen er 5 Prestatie merries uit de directe merrie lijn. En er zijn 5 NMK merries gefokt, waarvan Koco Linda 4e van Nederland is geworden. Meer dan 30 paarden lopen Z spr. / Dressuur.    

Wat vinden jullie van de hedendaagse fokkerij   Wij hebben  met een heel positief gevoel de 10 nieuwe goedgekeurde dressuur hengsten bekeken !! We hebben toch wel een aantal jaren een minder positief gevoel gehad qua de dressuur fokrichting!   Er  werd toen te weinig naar de moederlijn gekeken ( die steeds weer heel waardevol blijkt te zijn ) en vonden dat er veel te veel hengsten werden gekeurd met een te hoog (inteelt )verwantschap. Nu heb je als fokker wel de vrije keus welke hengst je gaat gebruiken natuurlijk maar lang niet iedere fokker is hier op een verantwoorde manier mee omgegaan, en vonden wij het KWPN hier te makkelijk in. De positieve verandering zie je dit jaar duidelijk terug !   In de spring richting vonden wij dat er een aantal jaren hengsten werden gekeurd met te weinig voorkant en neerwaarts gebouwd, maar ook dat is gelukkig terug gedraaid naar weer meer opwaarts en lengte aan de voorkant!  

Wat vinden jullie belangrijker sport in de stam of predikaten (of beide)   Wij vinden sport toch belangrijker! Maar predikaten zijn voor ons ook zeker heel belangrijk. Predikaten zeggen veel over de correctheid en hoe het paard in het spring of dressuurmodel staat. Verder geeft het informatie over de natuurlijke aanleg !!!!!! Prestaties in de sport kunnen ook tot een behoorlijk hoog niveau zonder dat het paard over veel kwaliteiten beschikt behaald worden. Elke goede ruiter kan met een gewoon paard toch wel behoorlijk presteren,   Een goed voorbeeld van natuurlijke aanleg hebben we tijdens het hengsten examen kunnen zien. Alle hengsten liepen hun rondjes zonder extra onder druk gereden te worden !! Daarbij lieten de ruiters met hele lichte hulpen al tempo wisselingen zien waarbij zichtbaar was dat de hengst hier geen moeite mee had.   Correctheid, model en natuurlijke aanleg  heb je nodig voor de hogere sport en daarom zitten in de beste merrie stammen van Nederland ook meestal veel predikaten.   Ook kun je tijdens een keuring, EPTM of IBOP al behoorlijk veel te weten komen over de instelling, en de instelling is gewoon het aller belangrijkst voor een goed sport paard!!   Bij een hengstenkeuze nemen wij al deze punten dan ook zeker mee in onze beslissing.   Ontzettend bedankt Linda en Jelke voor jullie kijk en gedachten over de fokkerij.       
vlnr   Falinda, Nalinda, Olinda  ( rechts is de Elite / Prestatie / NMK / Sport merrie Walinda v. San Remo en oa de moeder van Cupido)
Bo Oudhof op zoek naar fokkerij kennis    

Hallo,   mag ik me even voorstellen, mijn naam is Bo Oudhof en ben 22 jaar. Ik studeer commerciële economie op de Johan Cruyff Academy, naast de vele uren die ik in het zadel spendeer, begeleid ik ook verschillende leerlingen in de dressuur.   Waarom ben ik lid geworden van de fok vereniging, die vraag is snel te beantwoorden om kennis op te doen, van mensen die al jaren in de fokkerij zitten. Dat is voor mij een heel nieuw vlak. Waar ik vooral veel interesse in heb, zijn de verschillende bloedlijnen, vooral op het gebied van topsport.   Mijn droom is natuurlijk een Colt Sollenburg 2.0 te kunnen fokken. Colt Sollenburg (Vivaldi x Osmium) is het paard waar het mee begon, met hem ben ik van de Junioren, de Young riders en de U-25 Grand-prix doorlopen. We hebben samen al ontzettend mooie sportmomenten mogen meemaken voor Nederland mogen uitkomen op het Europees kampioenschap, Nederlands kampioen mogen worden tot een Nations cup winnen in Saumur. De allergrootste droom die ik voor ogen heb is om een wereldbekerwedstrijd met hem te mogen rijden.      
Dierenarts Willem Houterman aan het woord Afspenen: Doen wij het of doen zij het?    

Het najaar is aangebroken. Fokkers hebben een weideseizoen lang kunnen genieten van hun nieuw gefokte aanwinsten, vrolijk dartelend om hun moeder heen. Maar aan alles komt een eind en zo ook aan de zoogperiode. Voor de ervaren fokker zal het afspenen van een veulen een routineklusje zijn, terwijl een ander er behoorlijke kopzorgen van kan ondervinden. Laat ik vooropstellen dat er wat afspenen betreft, meerdere wegen zijn die naar Rome leiden. Toch is het verstandig om eens stil te staan bij wat achtergronden en randvoorwaarden.

Het afspenen is voor merrie en veulen een stressvolle periode, die vaak gepaard gaat met een bepaalde dip in de groei en ontwikkeling van het veulen. De kunst is om deze stress en ontwikkelingsdip tot een minimum te beperken. De grote vraag is natuurlijk: Hoe?      Om die vraag te behandelen is het goed om even terug te grijpen naar de natuurlijke situatie. Onderzoek bij “wilde” paarden laat zien dat het natuurlijke proces van afspenen plaats vindt tussen de 9 en 10 maanden leeftijd, vooral variërend door het wel of niet opnieuw drachtig zijn van de merrie. Het betreft een geleidelijk proces. In de eerste dagen na de geboorte blijft moeder altijd dicht bij haar veulen en schermt ze haar veulen zelfs af van soortgenoten. Op deze manier ontstaat er een zeer hechte band tussen merrie en veulen. Het veulen drinkt wel 4 tot 7x per uur en de merrie laat haar veulen drinken totdat het verzadigd is. Rond de tweede maand neemt de frequentie en duur van drinkbuurten al behoorlijk af. Ook de samenstelling van de melk verandert al in de eerste weken. Vet- en eiwitgehaltes dalen, evenals de hoeveelheid calorieën. De melkproductie neemt wel geleidelijk toe en piekt in de tweede maand, waarbij de merrie wel 12L per dag kan produceren. In de eerste maand is het veulen volledig afhankelijk van melk. Over de maanden heen gaat het veulen steeds meer vast voedsel opnemen en minder melk drinken. Richting het einde van de zoogperiode drink het veulen nog maar 1x per uur. Tot een maand of 7 bepaalt vooral het veulen de duur van een drinkbuurt en zal de merrie het drinken nagenoeg altijd toelaten. Daarna breekt meestal de periode aan dat de merrie initiatief neemt om drinkbuurten af te breken of te weigeren door weg te draaien of weg te lopen. Het natuurlijke proces van afspenen is dus een geleidelijk proces waarin zowel merrie als veulen bijdragen in het geleidelijk toenemen van de afstand tot elkaar en de drinkfrequentie.     Parallel aan dit proces loopt de ontwikkeling van de darmflora van het veulen. Een veulen wordt geboren met een min of meer “steriel” maag-darmkanaal terwijl een volwassen paard een uitgebreide darmflora heeft om de vertering mogelijk te maken. De kolonisatie van het maag-darmkanaal met de benodigde bacteriën begint op het moment dat het veulen haar eerste bacteriën via de huid van het merrieuier binnenkrijgt. Deze flora wordt geleidelijk uitgebouwd naarmate het veulen meer vast voedsel op gaat nemen. In dit proces kopieërt een veulen in grote mate het gedrag van de merrie. Op deze manier leert het geschikte voedingsbronnen te onderscheiden en selecteren. Ook dit proces is dus een geleidelijk proces waarin de merrie en veulen relatie erg belangrijk is.     

In onze huidige paardenhouderij wordt het actief afspenen van de veulens vaak routinematig toegepast. Dit vanwege uiteenlopende redenen zoals:  Het veulen is verkocht en moet naar zijn nieuwe eigenaar De merrie is moeilijk op conditie te houden Veulens moeten naar een opfokbedrijf De merrie moet weer worden uitgebracht in de sport Etc.  Toch is er lang niet altijd een noodzaak om een veulen actief af te spenen en wordt het soms gedaan “omdat we dat nou eenmaal altijd zo doen”. Het bovenstaande in ogenschouw nemende moeten we echter concluderen dat door het veulen vroegtijdig actief af te spenen verschillende processen behoorlijk worden verstoord. Al met al reden om onze routines als paardenhouders eens kritisch onder de loep te nemen en een bewustere afweging te maken over de voor- en nadelen van actief afspenen. Het zou maar zo eens kunnen zijn dat een veulen wat we bij de merrie laten lopen tot aan voltooiing van het natuurlijk proces van afspenen, ons veel beter bevalt.